تاريخ مربوط به زمانى است كه راوى متن نامه را از يحيى بن هرثمه گرفته است . در اصل امام ده سال پيش از آن به سامرا فراخوانده شد و همانگونه كه ابن خلكان نوشته ، امام هادى زمانى نزديك به بيست سال و نه ماه در سامرا به سر برد و به همين دليل همراه فرزندش « عسكرى » لقب يافته است . « 1 » آنچه مسلم است آوردن اين دو امام بزرگوار به « سامرا » - مركز خلافت عباسى در آن عصر - از جهاتى شبيه سياست مأمون در آوردن امام رضا عليه السّلام به خراسان بود ؛ زيرا در چنين شرايطى بود كه رفت و شد شيعيان با امام تحت كنترل در آمده و شناسايى شيعيان براى آنها ممكن مىشد . تصور عباسيان اين بود كه ممكن است امامان ، همانند ساير علويان ، با داشتن هوادارانى چند ، دست به قيام بزنند . حضور آنها در مركز خلافت مانع از چنين اقدامى مىشد . سالهايى كه امام در اين شهر مىزيست بجز چند نوبتى كه به زندان افتاد در صورت ظاهر همانند يك شهروند عادى زندگى مىكرد . طبعا رفتار وى به طور محتاطانه‌اى زير نظر حكومت قرار داشت . روشن است كه امام عسكرى عليه السّلام همانند ساير امامان ، در صورت داشتن اختيار و آزادى ، نه سامرا بلكه مدينه را براى زندگى انتخاب مىكردند . در واقع اقامت طولانى ايشان در سامرا جز نوعى بازداشت از طرف خليفه قابل توجيه نيست . اين مسأله به خصوص به علت وجود شبكه منظم و متشكل شيعيان كه از مدتها قبل شكل گرفته بود ، در نظر خليفه از اهميت فراوانى برخوردار بود و موجبات نگرانى مىشد و وحشت او را فراهم مىآورد ؛ چيزى كه مىبايست به نحوى كنترل مىشد . به همين جهت از امام خواسته بودند حضور خود را در سامرا ، به طور مداوم به آگاهى حكومت برساند ؛ چنان كه طبق نقل يكى از خدمتكاران امام ، آن حضرت هر دوشنبه و پنجشنبه مجبور بود در دار الخلافه حاضر شود . « 2 » چنين حضورى ، گرچه در ظاهر نوعى احترام براى آن حضرت تلقى مىشد ، ولى در واقع تنها وسيله كنترل او از

--> ( 1 ) . وفيات الاعيان ، ج 2 ، ص 94 - 95 ؛ معجم البلدان ، ج 4 ، ص 134 ؛ الائمة الاثنى عشر ، ص 113 ( 2 ) . الغيبه ، طوسى ، ص 129 ، در بعضى نسخه‌ها « دار العامه » آمده كه گويا منظور همان « دار الخلافه » است .